Λογοτεχνία
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Λογοτεχνια Α1
Μαριλού Βραχλιώτη, Λουκία Ζάχρα, Ελευθερία Βλαχοπούλου

------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Τι είναι λογοτεχνία;
Η Λογοτεχνία είναι μία από τις καλές τέχνες που χρησιμοποιεί ως εκφραστικό της μέσο τον λόγο, όπως η μουσική χρησιμοποιεί τον ήχον, η ζωγραφική τα χρώματα, η γλυπτική τον μπρούτζο ή το μάρμαρο και τον πηλό και η αρχιτεκτονική τα γνωστά οικοδομικά υλικά. Λογοτεχνικό έργο είναι ένα γραπτό κείμενο πεζό ή έμμετρο που δεν έχει καμία σχέση με κανένα κλάδο της Επιστήμης. Δεν έχει σκοπό να μεταδώσει γνώσεις. Ποιος όμως είναι ο σκοπός της Λογοτεχνίας και της καλλιτεχνίας γενικώς. Δύσκολη απάντηση και γι’ αυτό δόθηκαν πολλές λύσεις όπως
Με τον όρο Λογοτεχνία ορίζονται τα γραπτά και προφορικά προϊόντα του έντεχνου λόγου. Η λογοτεχνία είναι έννοια στενότερη από τη γραμματεια, που περιλαμβάνει το σύνολο των - γραπτών κατά κανόνα- κειμένων μιας συγκεκριμένης κοινότητας. Αυτό, λοιπόν, που διαφοροποιεί τα λογοτεχνικά κείμενα από τα μη λογοτεχνικά είναι η «λογοτεχνικότητα». Η έννοια της λογοτεχνικότητας βέβαια δεν μπορεί να οριστεί εύκολα, γι' αυτό και ο χώρος της Λογοτεχνίας δεν μπορεί να καθοριστεί με αυστηρά όρια.
- Σκοπός είναι η κάθαρση των παθών. Είναι η θεωρία του Αριστοτέλη για το σκοπό της τραγωδίας, όπου τραγωδία είναι μία μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας, με κανονικό μέγεθος με τραγουδισμένο λόγο, εννοεί τα χορικά, με πρόσωπα που δρουν και που τελειώνει με έλεγχο και φόβο την κάθαρση των παθών και των αμαρτημάτων των προσώπων που αναφέρονται στην τραγωδία.
- H τέρψη! H καλλιτεχνία γενικά είναι το ανώτερο είδος του παιχνιδιού και όπως με το παιχνίδι έχουμε μια διαφυγή από την καθημερινή ρουτίνα της ζωής (θεωρία του Σπένσερ, Σίλλερ, Βιζυηνού, Ξενόπουλου)
- Η τελειοποίηση ή εξιδανίκευση. Ο καλλιτέχνης παριστάνει την πραγματικότητα, όχι όπως είναι, αλλά πολύ τελειότερη δηλαδή την εξιδανικεύει, διότι έχει σκοπό να εξυψώσει τον άνθρωπο. Η τέχνη δηλαδή έχει σκοπό διδακτικό. Είναι η θεωρία του κλασικισμού.
- Η τεχνική δραστηριότητα. Ο καλλιτέχνης επεξεργάζεται το έργο του για να βάλει σε ενέργεια ορισμένες διανοητικές ή σωματικές του ικανότητες που είναι πολύ αναπτυγμένες. Είναι η θεωρία του Ρομαντισμού.
- Η ενδυνάμωση. Ο καλλιτέχνης παριστάνει την πραγματικότητα όπως είναι χωρίς να την τροποποιεί. Είναι η θεωρία του ρεαλισμού.
Είναι δύσκολο να πούμε ποιος τελικά είναι ο σκοπός της καλλιτεχνίας και ποια θεωρία είναι εξ’ όλων η σωστή. Γεγονός είναι ότι η καλλιτεχνική απόλαυση είναι μια έμφυτη ανάγκη της ανθρώπινης ζωής σε κάθε βαθμίδα του πολιτισμού. Αυτή η ανάγκη ικανοποιείται με τη θεώρηση των καλλιτεχνικών έργων. Και όπως η καλλιτεχνία ικανοποιεί την ανάγκη της απολαύσεως, έτσι και η Επιστήμη ικανοποιεί την ανάγκη της μαθήσεως και η ηθική την ανάγκη της συμπεριφοράς στην κοινωνία. Επιστήμη, λοιπόν, Ηθική και Τέχνη αποτελούν την τριλογία του Πνεύματος
ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Οι αρχές της Λογοτεχνίας τοποθετούνται περί τον 10 αιώνα μ,Χ και διαιρούνται σε τέσσερες μεγάλες περιόδους. α) Πρώτη περίοδος (1000-1204) δηλαδή, ως την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους, β) Περίοδος (1204-1453) ως την άλωση της Πόλης από τους Τούρκους, γ) Περίοδος (1453-1821) μέχρι την Ελληνική επανάσταση του 1821 και δ) Περίοδος (1821 έως και σήμερα). Κατά την πρώτη περίοδο, αλλά και κατά τη διάρκεια της επομένης διαμορφώνεται η δημοτική γλώσσα και παράλληλα περνά και στο γραπτό λόγο. Σπουδαίο χαρακτηριστικό της εποχής είναι ότι αφυπνίζεται η Εθνική συνείδηση των Ελλήνων και επίσης την ίδια εποχή η εθνική συνείδηση των γεγονότων αυτών γίνεται αιτία της δημιουργίας των ηρωικών επών. Έτσι στην Ελλάδα δημιουργείται το Έπος του Διγενή Ακρίτα, στη Γερμανία το έπος του Νιμπελούγκεν, στη Γαλλία το τραγούδι του Ρολάνδου και στην Ισπανία το τραγούδι του “Σιντ”. Κυρίως θα ασχοληθούμε με τις τάσεις που ακμάζουν μετά την επανάσταση στην Ελλάδα, στα Επτάνησα και στην Αθήνα, όπου έχουμε την Επτανησιακήν σχολήν και την Φαναριωτικήν σχολήν και κυρίως και πρώτα με το Σολωμό και τον Κάλβο, που φλογεροί πατριώτες και οι δύο τραγούδησαν και έκλαψαν για τη σκλαβωμένη Πατρίδα.
Η λογοτεχνία είναι μια απόδραση από τα προβλήματα της σκληρής καθημερινότητας. Είναι μια κατά μέτωπο επίθεση στην καθημερινότητα, και όχι η άρνησή της.H λογοτεχνία μπορεί να δώσει αξία στα μικρά, ασήμαντα πράγματα της καθημερινότητας. Μπορεί να τα χρωματίσει και να τα κάνει εμφανή. Να αποκαλύψει χιλιάδες αλήθειες που κρύβονται πίσω από αυτά.Η λογοτεχνία ωθεί τον αναγνώστη να δει τον κόσμο και τα πράγματα που τον αποτελούν υπό το πρίσμα διαφορετικών οπτικών γωνιών.Η λογοτεχνία παρέχει μια πλατφόρμα στους συγγραφείς. Μέσα από αυτή, μπορούν να ακουστούν και να ληφθούν σοβαρά υπόψη από τους άλλους.Η λογοτεχνία προκαλεί ποικιλία διαφορετικών συναισθημάτων. Μας κάνει να γελάμε περισσότερο. Να κλαίμε περισσότερο. Να ονειρευόμαστε περισσότερο. Να αγαπάμε περισσότερο. Να πεισμώνουμε περισσότερο. Να φωνάζουμε περισσότερο. Να διεκδικούμε περισσότερο. Είναι, σαν να επιστρέφουμε στην παιδική μας ηλικία.Η λογοτεχνία είναι ένα απέραντο ταξίδι. Η απόλαυση έγκειται στο ταξίδι, και όχι στον προορισμό. Όσο μεγάλο και αν είναι, πάντα μας γυρίζει σε ένα ασφαλές λιμάνι. Μόνο που, το λιμάνι της επιστροφής, δεν είναι πια το ίδιο.Η λογοτεχνία μοιάζει με ένα θεατρικό έργο. Ο αναγνώστης, έστω και για λίγο, γίνεται ο άρχοντας της ανάγνωσης. Είναι ο σκηνοθέτης της παράστασης που λέγεται ”ανάγνωση στο μεγάλο θέατρο της ζωής”. Σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε ένα έργο που έχει γράψει κάποιος άλλος. Προσαρμόζει το κοστούμι του στα δικά του μέτρα. Δεν ταυτίζεται, και δεν υποδύεται μηχανικά το ρόλο του. Αντίθετα, αναπλάθει τις εικόνες με το δικό του υλικό, τις δικές του εμπειρίες και τις δικές του προσδοκίες.Η λογοτεχνία οδηγεί τον αναγνώστη σε ένα ανεξερεύνητο κομμάτι του ίδιου του του εαυτού, και τον μεταφέρει σε κόσμους που δεν θα μπορούσε ποτέ να επισκεφθεί.Η λογοτεχνία είναι ο ισχυρότερος πολέμιος της πληκτικής και πεζής πραγματικότητας. Η ανάγνωση των λογοτεχνικών βιβλίων είναι ένας τρόπος επικοινωνίας, έκφρασης, και αποκόμισης πολύτιμων γνώσεων και εμπειριών. Το βιβλίο έχει διαχρονική εμβέλεια, και εκλαμβάνεται από τον καθένα διαφορετικά (ανάλογα με την ηλικία, τη χώρα, το περιβάλλον, τις προτιμήσεις, την ψυχολογική κατάσταση). Όπως έλεγε ο Ρενέ Ντεκάρτ: ”Η ανάγνωση των καλών βιβλίων μοιάζει, σαν τη συνομιλία με τους τελειότερους ανθρώπους του παρελθόντος”.Η ιστορία που περικλείεται σε ένα λογοτεχνικό βιβλίο δημιουργεί διόδους διεύρυνσης της φαντασίας. Με άλλα λόγια, προσκαλεί τον αναγνώστη να φανταστεί τον εαυτό του μέσα σε αυτή την ιστορία.Η λογοτεχνία επιτρέπει στον αναγνώστη να βάλει τον εαυτό του μέσα στα παπούτσια του χαρακτήρα της ιστορίας. Όταν συμβεί αυτό, τότε μπορεί να κατανοήσει το βαθύτερο συναισθηματικό και ψυχολογικό του κόσμο. Η λογοτεχνία αποτελεί ένα μέρος όπου συγκεντρώνονται και συνυπάρχουν όλες οι επιστήμες. Είναι ένα μωσα’ι’κό ποικίλων χρωματισμών, που το καθένα ξεχωριστά, δίνει μια ιδιαίτερη πινελιά στο τελικό αποτέλεσμα.Η μυρωδιά ενός φρεσκοτυπωμένου βιβλίου, μοιάζει με τη μυρωδιά ενός ψωμιού που μόλις βγήκε από το φούρνο. Ο αναγνώστης, χωρίς να χάσει χρόνο, πέφτει με τα μούτρα να το διαβάσει, μυρίζοντας με βουλιμία τις σελίδες του.Η λογοτεχνία συλλαμβάνει τις καρδιές και το μυαλό των αναγνωστών, και κατόπιν τα τοποθετεί στο μέρος όπου περικλείεται η ιστορία του βιβλίου.Η λογοτεχνία δημιουργεί στον αναγνώστη το συναίσθημα ότι βρίσκεται μέσα στη ιστορία του βιβλίου. Μετά από αυτό, νιώθει τη ζωή του πλήρη και γεμάτη νόημα. Η ανάγνωση της τελευταίας σελίδας ενός λογοτεχνικού βιβλίου μοιάζει με μια φιλική συνομιλία που έχει τελειώσει. Η παρέα του θα λείψει στον αναγνώστη, όμως, δε θα την ξεχάσει ποτέ.Η λογοτεχνία μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της πραγματικής και της φανταστικής ζωής. Όπως τα τρένα και τα αεροπλάνα, με τον ίδιο τρόπο, και τα βιβλία, μας ταξιδεύουν σε κόσμους μακρινούς και φανταστικούς. Τα βιβλία, δηλαδή, προσφέρουν στον αναγνώστη μια πραγματικότητα που δεν έχει ζήσει, αλλά θα ήθελε πολύ να το είχε κάνει.Η λογοτεχνία αντανακλά τα πιο κρυφά μας όνειρα. Αποκαλύπτει τη ζωή που θα ήθελε κάποιος να έχει. Είναι μια μεταφορά της ζωής του αναγνώστη στα μάτια κάποιου άλλου.Η λογοτεχνία αποσκοπεί να διεισδύσει στα πιο κρυφά μονοπάτια της ψυχοσύνθεσης του αναγνώστη, καθρεπτίζοντας τις ανθρώπινες δυνάμεις και αδυναμίες του.Η λογοτεχνία γεμίζει τους αναγνώστες με εμπειρίες που θα αποδειχθούν πολύτιμες στο μέλλον. Με αυτό τον τρόπο, ο αναγνώστης μπορεί να ανταπεξέλθει πολύ πιο εύκολα στις δύσκολες καταστάσεις που θα συναντήσει στη ζωή του.Η λογοτεχνία είναι ένα ανέξοδο ταξίδι σε άλλους τόπους. Ένα βιβλίο ταξιδιωτικής λογοτεχνίας, ή ένα ιστορικό μυθιστόρημα μας ταξιδεύει στο παρελθόν. Ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας μας ταξιδεύει στο μέλλον.Η ανάγνωση ενός λογοτεχνικού βιβλίου συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του άγχους και της μοναξιάς. Γενικότερα, το διάβασμα, είναι πολύ πιο αποδοτικό από τη μουσική, την τηλεόραση, και τον κινηματογράφο.Η λογοτεχνία είναι η πλήρης κατανόηση και όσμωση της ζωής.Η λογοτεχνία μπορεί να αναπτύξει την εκτίμηση για τη διαφορετικότητα.Η λογοτεχνία μπορεί να αναπτύξει την κριτική μας ικανότητα. Να διαμορφώσει τη προσωπική κοσμοθεωρία του εκάστοτε αναγνώστη.Η λογοτεχνία υπενθυμίζει στους αναγνώστες ότι ο κόσμος είναι πλουραλιστικός και αποτελούμενος από διαφορετικά είδη ανθρώπων.Η λογοτεχνία είναι σύμμαχος του γραπτού λόγου. Το διάβασμα εμπλουτίζει το λεξιλόγιο. Βελτιώνει την έκφραση. Όποιος διαβάζει, συνήθως, γράφει και εκφράζεται καλύτερα.Η λογοτεχνία προκαλεί ένα σύνολο διαφορετικών συναισθημάτων, όπως: την αίσθηση του δέους, της έκπληξης, της χαράς, του φόβου, της λύτρωσης, και της σαγήνης.Η λογοτεχνία προσφέρει ένα χώρο ελεύθερης δημιουργικότητας για τον αναγνώστη.Η λογοτεχνία περικλείει μια ποικιλία συναισθημάτων και γεγονότων. Σε διαφορετική περίπτωση, θα ήταν ανέφικτο να τα νιώσει ο αναγνώστης. Η λογοτεχνία προτρέπει τους αναγνώστες να φανταστούν τον κόσμο τους ακόμα καλύτερο. Όσοι διαβάζουν βιβλία, συνήθως, προσπαθούν να βελτιώσουν τον κόσμο που ζουν.Μέσω της λογοτεχνίας γίνεται κάποιος πιο έξυπνος, πιο δραστήριος, και πιο εργατικός. Αυξάνεται η νοητική λειτουργία του εγκεφάλου. Αποβάλεται το στρες. Μειώνεται η κατάθλιψη. Απομακρύνεται η άνοια και το Αλτσχάιμερ. Η λογοτεχνία ωθεί τους αναγνώστες να πετύχουν τους στόχους που έχουν θέσει στη ζωή τους. Δημιουργεί ένα ιδιαίτερο συναίσθημα. Ένα συναίσθημα που αγγίζει τη ψυχή τους. Τους ταρακουνά τόσο δυνατά, καταφέρνοντας στο τέλος να αφυπνίσει τη συνείδησή τους. Μετά από αυτό, βλέπουν τον κόσμο με άλλη ματιά.
''Τα βιβλία είναι για τους ανθρώπους που επιθυμούν να είναι οπουδήποτε”. Εισχωρώντας στο μυαλό των χαρακτήρων, και κατανοώντας τα συναισθήματά τους, είναι σαν να ζει κανείς τη ζωή των άλλων ανθρώπων. Νιώθει πράγματα που δεν ένιωσε ποτέ...
Επίσης πολλοί αναγνώστες προτιμούν χαλαρωτική μουσική όταν διαβάζουν
Πηγές: https://www.psichogios.gr/el/adults/biblia/logotechnia.html
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%AF%CE%B1


Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου